چرا جمعه سیاه نامیده می شود؟

جمعه سیاه یکی از شناخته‌شده‌ترین روزهای خرید سال است که میلیون‌ها مصرف‌کننده مشتاق را به فروشگاه‌های فیزیکی و پلتفرم‌های آنلاین می‌کشاند. این روز به نمادی از تخفیف‌های عمیق، صف‌های بی‌پایان و شروع غیررسمی فصل خرید تعطیلات تبدیل شده است. با این حال، ریشه‌های جمعه سیاه پیچیده‌تر و بغرنج‌تر از آن چیزی است که اکثر مردم تصور می‌کنند و ترکیبی از عناصر تاریخی، اقتصادی و فرهنگی را در بر می‌گیرد. پس چرا به آن جمعه سیاه می‌گویند و چرا در روز جمعه قرار می‌گیرد؟ بیایید تاریخچه و تکامل جذاب این پدیده خرید را بررسی کنیم.

1. ریشه های تاریخی: فیلادلفیا و ترافیک

اصطلاح «جمعه سیاه» اولین بار در دهه 1950 در فیلادلفیا و توسط افسران پلیس شهر ابداع شد. هر سال، روز بعد از روز شکرگزاری، هجوم گسترده ای از مردم به شهر می آمد. خریداران منطقه مرکز شهر را شلوغ کردند تا از فروش های پس از تعطیلات استفاده کنند، در حالی که طرفداران ورزش برای بازی فوتبال سالانه ارتش و نیروی دریایی که در آن شنبه برگزار شد، آمدند. نتیجه هرج و مرج مطلق بود: ترافیک خیابان ها را مسدود کرد، پیاده روها مملو از عابران پیاده شد و فروشگاه ها مملو از شکارچیان معامله شدند.

برای پلیس، این یک کابوس لجستیکی بود. مأموران موظف بودند شیفت‌های بسیار طولانی کار کنند تا جمعیت زیاد را مدیریت کنند، ترافیک را هدایت کنند و با افزایش اجتناب‌ناپذیر جرایم کوچک مانند دزدی از مغازه مقابله کنند. آنها شروع به اشاره به این روز طاقت‌فرسا به عنوان جمعه سیاه کردند و از کلمه "سیاه" برای توصیف استرس و ناامیدی که تجربه می‌کردند، استفاده کردند.

جالب اینجاست که برخی از کسب و کارها در آن زمان با این اصطلاح مخالفت کردند، زیرا می ترسیدند که یک روز سودآور را روشن کند. حتی تلاش‌هایی برای تغییر نام آن به «جمعه بزرگ» انجام شد، اما نام اصلی به دلیل طنین‌اندازی آن در بین مردم و مجریان قانون ماندگار شد.

2. تغییر اقتصادی: از قرمز به سیاه

اگرچه ریشه‌های این اصطلاح ممکن است ناخوشایند به نظر برسد، اما معنای آن در دهه ۱۹۸۰ میلادی تغییر مثبتی کرد. خرده‌فروشان در سراسر ایالات متحده شروع به ترویج تفسیر جدیدی از جمعه سیاه کردند و آن را با موفقیت مالی مرتبط دانستند. در حسابداری، جوهر قرمز به طور سنتی نشان دهنده ضرر است، در حالی که جوهر سیاه نماد سودآوری است. برای بسیاری از مشاغل، جمعه پس از روز شکرگزاری لحظه‌ای را نشان می‌داد که درآمد سالانه آنها از "در وضعیت قرمز" به "در وضعیت سیاه" تغییر می‌کرد، که ناشی از افزایش هزینه‌های مصرف‌کننده بود.

این قالب بندی مجدد یک نبوغ بازاریابی بود. خرده فروشان با تاکید بر ایده حرکت به سمت سیاهی، جمعه سیاه را به جشن شکوفایی اقتصادی تبدیل کردند. این تعبیر جدید همچنین باعث هیجان خریداران شد، که اکنون احساس می کردند بخشی از یک رویداد فرهنگی و مالی بزرگتر هستند. تبلیغات روی این روایت متمرکز شد و فروشگاه‌ها تخفیف‌های هنگفتی را برای جذب مشتریان بیشتر نشان دادند. با گذشت زمان، این ارتباط بین جمعه سیاه و سودآوری به بخش اصلی هویت آن تبدیل شد.

3. چرا همیشه جمعه؟

تصمیم به گره زدن جمعه سیاه به جمعه مستقیماً به روز شکرگزاری مرتبط است که در چهارمین پنجشنبه نوامبر در ایالات متحده جشن گرفته می شود. بسیاری از آمریکایی‌ها در این زمان از تعطیلات آخر هفته چهار روزه لذت می‌برند و جمعه را به روزی مناسب برای خرید تبدیل می‌کنند. با جشن شکرگزاری که پایان فصل برداشت و آغاز دوره تعطیلات را نشان می‌دهد، طبیعی بود که خرده‌فروشان با ارائه فروش عمده از این انتقال سرمایه‌گذاری کنند.

جمعه بعد از شکرگزاری نیز تبدیل به روزی شد که بسیاری از مردم از کار آزاد بودند و فرصتی ایده آل برای خانواده ها ایجاد کرد تا با هم خرید کنند. با گذشت زمان، برخی از کارفرمایان شروع به پیشنهاد جمعه سیاه به عنوان تعطیلات با حقوق کردند و آن را بیشتر در فرهنگ آمریکایی گنجاندند. این ترکیب زمان، سنت و راحتی، جمعه را به انتخابی عالی برای روزی که تبدیل به بزرگترین روز خرید سال می‌شود، تبدیل کرده است.

4. تکامل جمعه سیاه: هرج و مرج و نوآوری

با افزایش محبوبیت جمعه سیاه، فرهنگ خرید آن نیز افزایش یافت. رسانه‌های خبری شروع به گزارش در مورد صحنه‌های آشفته‌ای کردند که اغلب با آن روز همراه بود: مشتریانی که ساعت‌ها در بیرون فروشگاه‌ها کمپ می‌زدند، ازدحام در هنگام باز شدن درها، و گاه درگیری بر سر کالاهای تخفیف‌خورده. این داستان‌ها، اگرچه گاهی هشداردهنده هستند، اما تنها به شیفتگی مردم نسبت به جمعه سیاه دامن زدند و شهرت آن را به عنوان روز افراط و تفریط تقویت کردند.

خرده فروشان با افزایش ساعات کاری خود به این دیوانگی پاسخ دادند و بسیاری از آنها از نیمه شب یا حتی عصر روز شکرگزاری باز شدند. این عمل، که به عنوان «فروش درب خانه» شناخته می‌شود، به یکی از ویژگی‌های بارز جمعه سیاه تبدیل شد و مشتریان را با پیشنهادات زمان محدود در مورد اقلام پرتقاضا جذب کرد. معرفی تجارت الکترونیک لایه دیگری به این رویداد اضافه کرد و خرده فروشان آنلاین معاملات جمعه سیاه خود را راه اندازی کردند. این تغییر نه تنها دسترسی به تخفیف‌ها را افزایش داد، بلکه به مصرف‌کنندگان این امکان را داد که از شلوغی دوری کنند و عصر جدیدی از خرید دیجیتال را آغاز کنند.

امروزه، جمعه سیاه دیگر محدود به یک روز نیست. بسیاری از خرده‌فروشان تبلیغات خود را از هفته‌ها قبل آغاز می‌کنند و آن را به یک فصل خرید یک ماهه تبدیل می‌کنند. ظهور دوشنبه سایبری ، که به معاملات آنلاین اختصاص دارد، مرزها را بیش از پیش محو کرده و ترکیبی یکپارچه از تجربیات درون فروشگاهی و دیجیتال ایجاد کرده است.

5. نفوذ جهانی: جمعه سیاه فراتر از ایالات متحده

آنچه به عنوان یک سنت منحصر به فرد آمریکایی آغاز شد اکنون در سراسر جهان گسترش یافته است. کشورهایی مانند کانادا، بریتانیا و استرالیا فروش جمعه سیاه را پذیرفته اند و آنها را با زمینه های فرهنگی خود تطبیق داده اند. حتی در مکان‌هایی که روز شکرگزاری جشن گرفته نمی‌شود، جذابیت تخفیف‌های عمیق غیرقابل مقاومت است.

به عنوان مثال، در بریتانیا، جمعه سیاه در اوایل دهه 2010 مورد توجه قرار گرفت که عمدتاً توسط شرکت های آمریکایی مانند آمازون هدایت می شد. خرده فروشان بریتانیایی به زودی از این رویه پیروی کردند و از این رویداد برای شروع فصل خرید تعطیلات خود استفاده کردند. در چین، پلتفرم‌هایی مانند علی‌بابا با معرفی نسخه‌های خاص خود از فروش گسترده، مانند روز مجردها، که رقیب جمعه سیاه در مقیاس است، از این مفهوم استفاده کرده‌اند.

جهانی شدن جمعه سیاه جذابیت جهانی آن را برجسته می کند. چه از طریق پلتفرم‌های خرید آنلاین یا فروشگاه‌های فیزیکی، این رویداد به یک پدیده جهانی تبدیل شده است و رفتار مصرف‌کننده را در مقیاس بین‌المللی تغییر شکل می‌دهد.

6. روزی از اعداد رکورد شکن

تاثیر جمعه سیاه بر اقتصاد خیره کننده است. در سال 2022، مصرف کنندگان ایالات متحده بیش از 9 میلیارد دلار را به صورت آنلاین صرف در جمعه سیاه صرف کردند و رکوردهای جدیدی را برای تجارت الکترونیک به ثبت رساندند. این افزایش هزینه‌ها به خرده‌فروش‌های بزرگ محدود نمی‌شود. کسب‌وکارهای کوچک نیز سود می‌برند و اغلب از روز برای دستیابی به مشتریان جدید از طریق معاملات انحصاری استفاده می‌کنند.

داده ها نشان می دهد که جمعه سیاه فقط مربوط به حجم فروش نیست، بلکه بازتابی از تغییر عادات خرید است. دستگاه های تلفن همراه در حال حاضر بخش قابل توجهی از خریدهای آنلاین را به خود اختصاص می دهند و این تغییر به سمت راحتی و فوری بودن را برجسته می کند. در همین حال، پلت‌فرم‌های رسانه‌های اجتماعی نقشی کلیدی در ایجاد تعامل با مصرف‌کننده دارند و تأثیرگذاران و برندها از کمپین‌های هدفمند برای ایجاد پیش‌بینی استفاده می‌کنند.

7. سمت تاریک جمعه سیاه

علیرغم موفقیت مالی، بلک فرایدی مشاجرات زیادی دارد. محیط بانان نگرانی هایی را در مورد اثرات زیست محیطی مصرف گرایی انبوه مطرح کرده اند و به زباله های تولید شده توسط بسته بندی، حمل و نقل و محصولات دور ریخته شده اشاره کرده اند. علاوه بر این، تاکید بر خرید سریع اغلب خریدهای فوری را تشویق می کند و منجر به خریدهایی می شود که ممکن است ضروری یا پایدار نباشند.

مدافعان کارگری همچنین از شرایط کاری که کارکنان خرده‌فروشی در جریان شلوغی جمعه سیاه با آن مواجه هستند، انتقاد کرده‌اند. بسیاری از کارگران باید ساعت های طولانی را تحمل کنند، با مشتریان پرخاشگر رسیدگی کنند و از جشن های تعطیلات خود صرف نظر کنند تا خواسته های روز را برآورده کنند. این چالش‌ها بحث‌هایی را در مورد هزینه واقعی جمعه سیاه، هم برای افراد و هم برای جامعه به‌طور کلی برانگیخته است.

بلک فرایدی از ریشه هایش در ترافیک گرفته تا ارتباط آن با حاشیه سود و نفوذ جهانی، به سنگ بنای فرهنگ مصرف کننده مدرن تبدیل شده است. نام خود منعکس کننده هرج و مرج و فرصت های این روز بی نظیر است. در حالی که معنی تکامل یافته است، ماهیت جمعه سیاه، تمرکز شدید بر خرید و معاملات، یکسان است. بنابراین، دفعه بعد که در جمعه سیاه معامله کردید، لحظه ای به تاریخ غنی پشت نام آن فکر کنید. به هر حال، این چیزی بیش از یک روز خرید است، بلکه یک پدیده فرهنگی است که ریشه هایی به عمق خود روز شکرگزاری دارد.